SA-Me.life

ในระบบราชการ — เข้าใจเร็ว ทำงานง่าย ไม่หลงระบบ

💡 Domain Knowledge คืออะไร?

คือ “ความเข้าใจเฉพาะด้าน” เกี่ยวกับเรื่องนั้น ๆ เช่น กฎหมาย, ขั้นตอน, โครงสร้าง, ภาษาราชการ

ในโลก IT มันคือ “เบื้องหลังที่ไม่เขียนอยู่ใน requirement“
แต่ถ้าไม่รู้… จะออกแบบระบบได้ไม่ตรง หรืออาจ “ตีความผิด”

🎯 ทำไมต้องเข้าใจ Domain ในระบบราชการ?

ถ้าไม่เข้าใจ	จะเจอปัญหาแบบนี้…
🔹 ไม่รู้ว่าใครมีอำนาจอนุมัติ	สร้างระบบให้ผิด flow จริง
🔹 ไม่เข้าใจคำราชการ	อ่าน requirement แล้วตีความผิด
🔹 ไม่รู้ข้อบังคับ/ระเบียบ	ระบบที่ออกแบบอาจขัดกับกฎหมาย
🔹 ไม่รู้รหัส-หน่วยงานย่อย	เขียน lookup ผิด, filter พัง

📌 ตัวอย่าง Domain Knowledge ที่พบบ่อย

หมวด	ตัวอย่าง
โครงสร้างองค์กร	สำนักงานใหญ่ ↔ ภาค ↔ จังหวัด ↔ อำเภอ ↔ ตำบล
ขั้นตอนงาน	เบิกจ่าย → ลงนาม → ตรวจสอบ → อนุมัติ
กฎหมาย & ระเบียบ	PDPA, ระเบียบเบิกจ่ายเงินราชการ, TOR
คำราชการ	“คำสั่ง”, “บันทึกข้อความ”, “หนังสือเวียน”
รหัสอ้างอิง	รหัสหน่วยงาน, รหัสประเภทบุคลากร, รหัสงบประมาณ
ศัพท์เฉพาะ	“กกต.”, “ผอ.”, “หนังสือเวียนด่วนที่สุด”

🧠 วิธีเรียนรู้ Domain อย่างไว

วิธี	ทำยังไง	เหมาะเมื่อ…
📄 อ่าน TOR + เอกสารเดิม	วง keyword, โครงสร้าง, flow งาน	เพิ่งเข้าทีม, ไม่เคยทำระบบนี้
🧑‍🏫 ถาม “พี่เจ้าหน้าที่”	ฟัง flow ที่ใช้งานจริง ๆ ไม่ใช่บนกระดาษ	อยากเข้าใจงานภาคสนาม
🔍 สังเกตเอกสารจริง	ดูฟอร์มที่ใช้งาน เช่น แบบคำขอ, แบบฟอร์มราชการ	เก็บ requirement เพิ่มเติม
🧭 ทำ “Glossary”	รวมศัพท์เฉพาะ + คำอธิบายไว้ใช้ทั้งทีม	ลดความเข้าใจคลาดเคลื่อน
🧾 จัด workshop ถอด Flow	ให้เจ้าหน้าที่ช่วยวาดขั้นตอนการทำงานจริง	มีหลายฝ่ายเกี่ยวข้อง

✨ ตัวอย่างง่าย ๆ

ระบบ “ขออนุมัติเดินทางราชการ”
ถ้าไม่รู้ว่า “ต้องแนบคำสั่งกระทรวง”, “ต้องอนุมัติล่วงหน้า 7 วัน” และ “ต้องมีใบเบิกค่าเดินทางแยก”
→ คุณอาจออกแบบระบบให้ขาดข้อมูลสำคัญ และเบิกไม่ได้จริง ❌

📦 Checklist ถามก่อนลงระบบหน่วยงานรัฐ

1. มีหน่วยงานไหนเกี่ยวข้องบ้าง? (ส่วนกลาง-ภูมิภาค?)
2. มีขั้นตอนตามกฎหมาย/ระเบียบอะไร?
3. มีฟอร์มหรือเอกสารแนบอะไร?
4. ใครเป็นคนอนุมัติ? มีกี่ลำดับ?
5. ระบบต้องรองรับภาษาราชการหรือไม่?
6. มีรหัสหน่วยงาน/รายการอ้างอิงเฉพาะไหม?